Yapay zekâya yazdığın isteğe istem ya da yaygın adıyla prompt denir. Çoğumuz sohbet robotlarına arama motoruna yazar gibi yazarız: "diyet listesi", "CV örneği", "fotosentez". Bu tür kısa isteklerde model, bilmediği her ayrıntıyı tahminle doldurur. Sonuç da çoğu zaman genel geçer, kimseye tam uymayan bir cevap olur.
İyi haber şu: Daha iyi cevap almak için teknik bilgiye ya da özel bir uygulamaya gerek yok. Aşağıdaki yedi alışkanlık; BLUE AI dahil, sohbet tabanlı bütün yapay zekâ asistanlarında cevap kalitesini belirgin şekilde artırır. Her kuralın altında zayıf ve güçlü bir örnek var. Güçlü örnekleri tek tıkla kopyalayabilir ya da BLUE AI'de deneyebilirsin.
İstemini yaz, eksiklerini gör.
Aşağıya bir yapay zekâya soracağın şeyi yaz. Araç, bu rehberdeki kurallara göre neyin olduğunu, neyin eksik kaldığını anında gösterir. Yazdıkların hiçbir yere gönderilmez; kontrol tamamen tarayıcında yapılır.
Yazmaya başla; kontrol listesi anında güncellenir.
- Ne yapmasını istediğin belli (yaz, anlat, özetle…)
- Yeterince ayrıntılı (en az 8 kelime)
- Kimin için ya da hangi durum için olduğu belli
- Yapay zekâya bir rol verilmiş
- Cevabın biçimi belirtilmiş (madde, tablo, adım…)
- Uzunluk ya da seviye sınırı var
- Örnek ya da istenen tarz gösterilmiş
01Ne istediğini açıkça söyle
İsteğine bir görev fiiliyle başla: yaz, anlat, özetle, karşılaştır, listele, düzelt, çevir. Tek bir kelime ya da konu başlığı yazdığında model ne yapacağını tahmin etmek zorunda kalır. Senin istediğin kısa bir tanım mı, uzun bir makale mi, yoksa sınav soruları mı? Fiil bunu ilk cümlede netleştirir.
02Bağlam ver
Model seni tanımaz. Kim olduğun, bu metni neden istediğin ve kime göndereceğin cevabı tamamen değiştirir. "Bana bir e-posta yaz" isteğine verilecek en iyi cevap; işe yeni başlamış bir stajyer, bir müşteri ya da öğretmenine yazan bir öğrenci için birbirinden çok farklıdır. Gereken ayrıntıları iki üç cümleyle eklemek, cevabı tekrar tekrar düzelttirmekten çok daha hızlıdır.
03Bir rol ver
"Deneyimli bir insan kaynakları uzmanı gibi davran" ya da "sabırlı bir matematik öğretmeni ol" gibi bir cümle, modelin hangi bakış açısıyla, hangi dili kullanarak cevap vereceğini belirler. Rol, özellikle değerlendirme ve geri bildirim isteklerinde işe yarar: Model genel bir yorum yapmak yerine o mesleğin önem verdiği noktalara odaklanır.
04Biçimi belirle
Cevabı nasıl kullanacağını düşün. Hızlıca göz atacaksan madde madde, karşılaştırma yapacaksan tablo, bir işi uygulayacaksan numaralı adımlar en kullanışlısıdır. Biçimi söylemezsen model genellikle uzun paragraflar yazar. "Tablo halinde göster", "numaralı adımlarla anlat", "başlıklar kullan" gibi kısa ifadeler yeterlidir.
05Uzunluğu ve seviyeyi sınırla
"Kısa yaz" çoğu zaman yetmez, çünkü kısanın ölçüsü kişiden kişiye değişir. Kelime, cümle ya da madde sayısı vermek daha nettir. Aynı şekilde seviye de belirt: "Teknik terim kullanma", "konuyu hiç bilmeyen birine anlatır gibi" ya da "üniversite düzeyinde" gibi ifadeler, cevabın sana uygun derinlikte olmasını sağlar.
06Örnek göster
Belirli bir tarz, ton ya da kalıp istiyorsan bunu tarif etmek yerine bir iki örnek göstermek çok daha etkilidir. Yapay zekâ literatüründe buna az örnekli istem (few-shot) denir. Örnekler, modelin cümle uzunluğunu, kelime seçimini ve yapıyı taklit etmesini sağlar.
07Tek seferde mükemmeli bekleme, sohbeti sürdür
Sohbet robotlarının en güçlü yanı, önceki mesajları hatırlamalarıdır. İlk cevap beğenmediğin bir şey içeriyorsa yeni bir sohbet açıp baştan anlatmak yerine neyi değiştirmek istediğini söyle: "Daha samimi yaz", "ikinci paragrafı çıkar", "bunu bir örnekle açıkla". Küçük düzeltmelerle birkaç adımda çok daha iyi bir sonuca ulaşırsın.
İpucu: Uzun sohbetlerde model, en baştaki ayrıntıları gözden kaçırabilir. Bunun nedeni bağlam penceresinin sınırlı olmasıdır. Önemli bir kuralı (örneğin "hep madde madde yaz") arada bir hatırlatmak işe yarar.
Sık yapılan hatalar
Birden çok işi tek cümlede karıştırmak
"Bu metni özetle, İngilizceye çevir, bir de başlık öner ve hatalarını düzelt" gibi isteklerde adımlardan biri genellikle eksik kalır. Büyük işleri parçalara böl ya da adımları numaralandırarak yaz.
Sadece "yapma" demek
"Uzun yazma, resmi olma, emoji kullanma" gibi yasak listeleri, modele ne yapması gerektiğini söylemez. Bunun yerine istediğini tarif et: "3 kısa cümleyle, arkadaşça bir dille yaz."
Kişisel bilgileri olduğu gibi yapıştırmak
Bir dilekçeyi ya da e-postayı düzelttirirken T.C. kimlik numarası, adres veya telefon gibi bilgileri [AD], [TELEFON] gibi yer tutucularla değiştir. Ayrıntılar için gizlilik ve güvenlik rehberimize göz at.
Cevabı kontrol etmeden kullanmak
Dil modelleri kendinden emin bir dille yanlış bilgi verebilir. Buna halüsinasyon denir. Tarih, sayı, isim ve alıntı içeren cevapları güvenilir bir kaynaktan doğrula; özellikle ödev, iş ya da sağlıkla ilgili kararlarda.
Akılda kalıcı bir şablon
Yedi kuralı tek satırda toplamak istersen şu kalıbı kullanabilirsin:
[Rol] gibi davran. [Görev]. Bu [kimin için / hangi durum için]. Cevabı [biçim] halinde, [uzunluk] olacak şekilde yaz. [Varsa örnek].
Bu kalıbı doldurmakla uğraşmak istemiyorsan prompt oluşturucu aracımız alanları senin için birleştirir. Bilgini ölçmek istersen yapay zekâ okuryazarlığı testini de çözebilirsin.